اگر هوس کرده‌ای بنشینی پای یک کتاب جیبیِ خوش‌خوان و یک‌نفس تا آخرش پیش بروی، بیگانه‌ای در دهکده از دم‌دست‌ترین پیشنهادها است. کتابی‌ که نوعِ روایت و اتفاقات و شیوهٔ شخصیت‌پردازی‌اش، بهم جسارت می‌دهد تا برچسبِ «شیر مادر» رویش بزنم و حتا هم‌مزهٔ شازده کوچولو یا تیستوی سبز انگشتی بدانمش. اما یک‌چیزی در وجودِ بیگانه‌ای در دهکده هست که مانع می‌شود. و آن خودِ خودِ «بیگانه» فلان فلان شده است.

شیطان، قیافهٔ آدمی‌زاد به خود گرفته و سر کرده توی دهکده‌ای در اتریشِ سال‌ِ ۱۵۹۰ میلادی. بچه‌سال به نظر می‌آید و هم‌بازیِ بچه‌های دهکده شده. حرف بزند یا نه، کاری بکند یا قدم از قدم برندارد، در هر حال، این مخلوقِ مارک تواین دم به دقیقه دارد بزرگی و عظمتش را به رخ می‌کشد و فکرِ برترش را نشانِ مخاطب می‌دهد.

بیگانه‌ای در دهکده، یاد را می‌برد به قصه‌های شیرینِ جن و پری و خواننده / شنونده را بدجوری هوایی می‌کند. مارک تواین داستان چفت و بست‌داری نوشته و ترجمهٔ جان‌دار، دوست‌داشتنی و خوبِ نجف دریابندری این را به مخاطبِ فارسی‌زبان حالی می‌کند.

نمی‌دانم باید بگویم مخاطبِ کتاب نوجوان است یا جوان یا بزرگ‌سال یا حتا کودک. اما، هرچه هست، بیگانه‌ای در دهکده آن‌قدر خوب روایت شده و فضای خوبی دارد که به همه‌جور آدم و همه‌سنی مزه می‌دهد.

روایِ داستان، پسرکِ نوجوانی‌ست که هم‌بازیِ شیطان‌بچهٔ خوش‌رو شده و اتفاقاتِ پس از ورود او به دهکده را شرح می‌دهد. طنازیِ معمولِ مارک تواین، این‌جا هم، پاراگراف به پاراگراف نیش می‌زند و می‌تازد.

خیلی خدا-پیغمبری به «بیگانه‌ای در دهکده» نگاه نمی‌کنم. یک داستان‌پردازیِ قوی می‌بینمش و از خواندنِ متن روانش کیفور می‌شوم. همین برایم کافی‌ست. اگر هم بخواهم خدا-پیغمبری قضاوتش کنم، راستش می‌ارزد به روایت‌های مشابهِ همین تله‌ویزیونِ بلانسبت مسلمانِ مملکت خودمان. دست‌کم اسلام-مسلمینی‌تر است. والا!

حالا از همهٔ خوش‌مزه‌گیِ متنِ بیگانه‌ای در دهکده که بگذریم، می‌رسیم به قطعِ جیبی و کاغذِ پوست‌پیازی‌اش که آخ آخ آخ… هوش از سر آدم می‌برد. تا دستش بگیری، هوس می‌کنی ببوسی‌اش، بگذاری توی جیب پالتوت و هرجا می‌روی، آرام که گرفتی، بنشینی و بقیه‌اش را بخوانی.

یادت باشد عین من چیز نشوی و به کسی امانت ندهی‌اش. برگشتن توی کارشان نیست!

ضمنا:

نوشتهٔ این وبلاگ، کمکم کرد.